Chán ăn – Lương y Võ Ngọc Yến Nga

Biếng ăn khiến cơ thể thiếu hụt dưỡng chất, dẫn đến mệt mỏi kéo dài. Việc bổ sung đúng nhóm thực phẩm giàu đạm, vitamin và khoáng chất sẽ kích thích vị giác, cải thiện cảm giác thèm ăn một cách tự nhiên. Dưới đây là các nhóm thực phẩm được chọn lọc, giúp bạn dễ dàng xây dựng thực đơn hàng ngày mà không cần ép buộc.

Nhóm hải sản và cá béo

Hải sản chứa kẽm cùng các axit amin thiết yếu, trực tiếp tác động lên trung tâm vị giác, làm tăng cảm giác ngon miệng chỉ sau vài bữa. Cá béo bổ sung omega-3, hỗ trợ hệ thần kinh ổn định, giảm tình trạng chán ăn do căng thẳng.

Sò huyết, hàu sống: giàu kẽm, kích thích enzyme tiêu hóa.
Tôm tích, cua biển: cung cấp protein dễ hấp thu, tạo cảm giác no vừa đủ.
Cá hồi, cá ngừ, cá saba: omega-3 và vitamin B12 giúp tái tạo năng lượng tế bào.

Nhóm hải sản và cá béo tốt cho sức khỏe giúp ăn ngon miệng hơn

Nhóm thịt đỏ và gia cầm

Thịt là nguồn đạm hoàn chỉnh, kết hợp vitamin nhóm B để chuyển hóa năng lượng nhanh chóng. Chỉ cần 100g thịt mỗi bữa đã đủ kích thích nhu động ruột, làm bạn muốn ăn thêm.

Thịt bò nạc, thịt dê: sắt heme dễ hấp thu, giảm thiếu máu gây biếng ăn.
Thịt heo thăn: vitamin B1 dồi dào, hỗ trợ thần kinh vị giác.
Gà ta, vịt cỏ, bồ câu: đạm nhẹ, dễ tiêu, phù hợp người suy nhược.

Nhóm rau củ và nấm

Rau củ giàu chất xơ hòa tan, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn có lợi trong ruột, từ đó cải thiện cảm giác thèm ăn. Nấm bổ sung polysaccharide, tăng cường miễn dịch đường tiêu hóa.

Cà rốt, ớt chuông ngọt: beta-carotene chuyển hóa thành vitamin A, bảo vệ niêm mạc miệng.
Bông cải xanh, súp lơ trắng: sulforaphane kích thích enzyme giải độc.
Nấm đông cô, nấm hương: beta-glucan hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru.

Nhóm đậu và ngũ cốc nguyên hạt

Đậu cung cấp đạm thực vật kết hợp chất xơ, tạo cảm giác no lâu mà không nặng bụng. Ngũ cốc nguyên hạt giữ lớp cám giàu vitamin B, giúp chuyển hóa đường thành năng lượng ổn định.

Đậu lăng, đậu gà: arginine kích thích tiết hormone tăng trưởng.
Gạo lứt, hạt diêm mạch: magiê thư giãn cơ trơn ruột.
Hạt lanh, hạt chia: omega-3 thực vật, giảm viêm đường tiêu hóa.

Nhóm trái cây giàu vitamin C và chất xơ

Trái cây kích thích tiết nước bọt, làm sạch vị giác trước bữa chính. Vitamin C tăng hấp thu sắt, giảm mệt mỏi do thiếu máu.

Cam, bưởi, chanh: axit citric kích thích enzyme tiêu hóa.
Bơ: chất béo lành mạnh, duy trì năng lượng suốt ngày.
Dâu tây, việt quất: anthocyanin chống oxy hóa tế bào.

Nhóm đồ uống hỗ trợ tiêu hóa

Đồ uống nhẹ nhàng bổ sung nước và vi chất, kích thích nhu động ruột mà không gây đầy hơi.

Sữa hạt óc chó, sữa dê: đạm whey và probiotic cân bằng hệ vi sinh.
Trà gừng mật ong: gingerol làm ấm dạ dày, tăng cảm giác thèm ăn.
Nước ép cần tây-cà rốt: nitrate tự nhiên giãn mạch, cải thiện tuần hoàn.

Gia vị kích thích vị giác

Gia vị là “chìa khóa” biến món ăn nhạt thành hấp dẫn, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa.

Gừng tươi: tăng tiết mật, giảm buồn nôn.
Tỏi đen: allicin kháng khuẩn đường ruột.
Tía tô: perillaldehyde kích thích thụ thể mùi.

Theo bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – việc kết hợp các nhóm thực phẩm ăn ngon miệng trên theo nguyên tắc “thực dưỡng cân bằng” sẽ giúp cơ thể tự điều chỉnh cảm giác thèm ăn chỉ sau 7-10 ngày. Để tăng hiệu quả, có thể tham khảo thêm sản phẩm Bát Tiên Bình Đông với công thức thảo dược cổ truyền, hỗ trợ bồi bổ cơ thể toàn diện mà vẫn giữ được vị ngon tự nhiên của bữa ăn.

——————

Tác giả: Bà Võ Ngọc Yến Nga, truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông, giàu kinh nghiệm điều trị các vấn đề về bổ dưỡng.

Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y tại Địa chỉ: 43/9 Mễ Cốc, Phường Phú Định, TP.HCM

(*) Bản quyền bài viết thuộc về Dược Bình Đông. Khi chia sẻ, cần trích dẫn nguồn đầy đủ: “Tác giả: Lương y Võ Ngọc Yến Nga – Nguồn: Dược Bình Đông – Kiến thức sức khỏe từ Đông y”. Các bài viết trích nguồn không đầy đủ, ví dụ: “Theo Dược Bình Đông” hoặc tương tự, đều không được chấp nhận và phải gỡ bỏ.

—————————-
Nguồn của bài viết trên được chia sẻ lại từ bài Công Thức Phổ Biến Dùng Nước Gừng của Dược Bình Đông: Nguồn tham khảo: Healthline, Hello Bacsi, Vinmec, Medlatec, Nhà thuốc Long Châu

Ngán ăn kèm mệt mỏi thường xuất hiện đồng thời, khiến cơ thể suy yếu nhanh chóng nếu kéo dài. Hai triệu chứng này không chỉ đơn thuần do thói quen sinh hoạt mà có thể là dấu hiệu cảnh báo của nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Dưới sự tham vấn của Bà Võ Ngọc Yến Nga – truyền nhân đời thứ 4 dòng họ Lương y Nguyễn Văn Thơm, chuyên gia Đông y tại Dược Bình Đông – bài viết tập trung làm rõ các bệnh lý khiến bạn chán ăn và mệt mỏi, giúp bạn nhận diện sớm để có hướng xử trí phù hợp.

Chán ăn kèm mệt mỏi thường xuất hiện đồng thời, khiến cơ thể suy yếu nhanh chóng

Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý tiêu hóa

Các vấn đề ở đường tiêu hóa thường làm gián đoạn quá trình tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, dẫn đến chán ăn kéo dài kèm theo mệt mỏi toàn thân. Khi dạ dày và ruột gặp trục trặc, cơ thể không nhận đủ năng lượng để duy trì hoạt động bình thường.

Rối loạn tiêu hóa: Viêm loét dạ dày tá tràng, trào ngược dạ dày thực quản khiến người bệnh đau bụng, đầy hơi, ợ chua, từ đó mất cảm giác thèm ăn và luôn trong tình trạng uể oải.
Viêm ruột: Bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng gây tiêu chảy mãn tính, mất nước, thiếu hụt vi chất, biểu hiện rõ qua chán ăn, sút cân và mệt mỏi liên tục.
Hội chứng ruột kích thích (IBS): Rối loạn chức năng ruột làm thay đổi nhu động, dẫn đến táo bón hoặc tiêu chảy xen kẽ, kèm theo cảm giác no sớm và kiệt sức.

Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý gan mật

Gan đảm nhận vai trò chuyển hóa chất dinh dưỡng, khi chức năng gan suy giảm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khẩu vị và mức năng lượng của cơ thể. Mệt mỏi thường nặng hơn vào buổi chiều, kèm theo vàng da hoặc nước tiểu sẫm màu.

Viêm gan virus: Gan bị viêm do virus A, B, C làm giảm khả năng dự trữ glycogen, gây chán ăn, mệt mỏi kéo dài dù nghỉ ngơi nhiều.
Gan nhiễm mỡ: Tích tụ chất béo trong gan cản trở quá trình giải độc, dẫn đến ăn không ngon, buồn nôn và cảm giác nặng nề toàn thân.
Xơ gan: Giai đoạn muộn khiến gan mất khả năng chuyển hóa bilirubin, biểu hiện qua chán ăn nghiêm trọng, mệt mỏi kinh niên và phù chân.

Chán ăn mệt mỏi do bệnh lý hô hấp

Viêm nhiễm đường hô hấp làm cơ thể tiêu hao năng lượng để chống lại tác nhân gây bệnh, đồng thời gây khó chịu ở họng và ngực, khiến việc ăn uống trở thành gánh nặng.

Viêm phế quản mãn tính: Ho kéo dài, đờm nhiều làm người bệnh kén ăn, sợ nuốt, dẫn đến thiếu dinh dưỡng và mệt mỏi triền miên.
Hen phế quản: Các cơn co thắt phế quản gây khó thở, tiêu tốn oxy, khiến cơ thể luôn trong trạng thái thiếu năng lượng và chán ăn.
Viêm phổi: Sốt cao, ho khan hoặc có đờm khiến người bệnh nằm liệt giường, ăn uống giảm sút nghiêm trọng, mệt mỏi đến mức không muốn cử động.

Chán ăn mệt mỏi do rối loạn nội tiết và chuyển hóa

Sự mất cân bằng hormone hoặc thiếu hụt vi chất ảnh hưởng trực tiếp đến trung tâm đói no ở não bộ, đồng thời làm giảm sản xuất năng lượng ở cấp độ tế bào.

Suy giáp: Hormone tuyến giáp giảm khiến chuyển hóa chậm, người bệnh luôn buồn ngủ, mệt mỏi, chán ăn dù cân nặng tăng bất thường.
Thiếu máu thiếu sắt: Hemoglobin thấp làm oxy vận chuyển kém, biểu hiện qua da xanh xao, mệt mỏi kinh niên và không muốn ăn dù bụng đói.
Tiểu đường type 2: Đường huyết không ổn định gây tổn thương thần kinh vị giác, dẫn đến chán ăn, khát nước nhiều và mệt mỏi dù ăn đủ calo.

Chán ăn mệt mỏi do suy nhược cơ thể và các bệnh lý khác

Khi cơ thể bị suy kiệt do bệnh mãn tính hoặc lối sống thiếu khoa học, chán ăn và mệt mỏi trở thành vòng xoay bệnh lý khó phá vỡ.

Suy nhược cơ thể: Thường gặp ở người lao động quá sức, mới ốm dậy hoặc bệnh lâu ngày, biểu hiện qua chán ăn, giảm cân không kiểm soát, mệt mỏi kéo dài dù ngủ đủ.
Ung thư: Các khối u tiêu tốn năng lượng dự trữ, đồng thời tiết cytokine gây chán ăn, mệt mỏi nghiêm trọng, đặc biệt ở ung thư dạ dày, tụy, phổi.
Suy thận mạn: Độc tố tích tụ trong máu làm thay đổi vị giác, buồn nôn, chán ăn, kèm mệt mỏi nặng dù không vận động mạnh.

Bà Võ Ngọc Yến Nga nhấn mạnh: “Chán ăn mệt mỏi kéo dài trên 2 tuần, kèm các dấu hiệu bất thường như vàng da, sốt, sút cân nhanh cần được thăm khám ngay để loại trừ bệnh lý nguy hiểm.”

Để hỗ trợ cơ thể phục hồi trong giai đoạn chờ kết quả xét nghiệm, bạn có thể tham khảo sản phẩm bảo vệ sức khỏe Bát Tiên Bình Đông. Với công thức kế thừa từ bài thuốc cổ phương, kết hợp Phòng Đảng Sâm, Thục Địa, Mạch Môn, Bạch Phục Linh, Hoài Sơn, Sơn Thù Du, Lạc Tiên, Hoàng Tinh, sản phẩm giúp bồi bổ khí huyết, hỗ trợ giảm mệt mỏi, kích thích tiêu hóa tự nhiên, từ đó cải thiện tình trạng chán ăn do suy nhược.

(Nội dung được biên tập dưới sự tham vấn chuyên môn của Bà Võ Ngọc Yến Nga – Dược Bình Đông. Không thay thế chẩn đoán y khoa.)